Cənubi Koreyada təhsil almaq istəyən beynəlxalq tələbələr üçün ən çox maraq doğuran proqramlardan biri Global Korea Scholarship (GKS) təqaüdüdür. Koreya Respublikası hökuməti tərəfindən maliyyələşdirilən bu proqram xarici ölkələrin vətəndaşlarına Koreyanın ali təhsil müəssisələrində bakalavr, magistratura və doktorantura səviyyələrində təhsil almaq imkanı yaradır. Proqramın əsas məqsədi beynəlxalq tələbələrə keyfiyyətli təhsil almaqda dəstək göstərmək, Koreya ilə digər ölkələr arasında akademik əlaqələri və mədəni mübadiləni gücləndirməkdir.
GKS əvvəlki illərdə Korean Government Scholarship Program (KGSP) adı ilə də tanınıb. Hazırda Global Korea Scholarship adı altında fəaliyyət göstərir və müraciətlər Koreyanın Milli Beynəlxalq Təhsil İnstitutu (NIIED) tərəfindən koordinasiya olunur. Təqaüdün şərtləri, ayrılan yerlərin sayı, müraciət tarixləri və iştirakçı universitetlərin siyahısı hər il yenilənə bilər. Buna görə əvvəlki illərin elanları ilə kifayətlənməmək və müraciət ediləcək tədris ili üçün rəsmi qaydaları yoxlamaq vacibdir.
GKS proqramı müxtəlif təhsil pillələri üzrə təqdim olunur. Namizədlər əvvəlki təhsillərinə və müraciət etdikləri proqramın şərtlərinə uyğun olaraq bakalavr, magistratura və ya doktorantura təhsili üçün müraciət edə bilərlər.
Bakalavr proqramı orta təhsilini başa vurmuş və ya müraciət qaydalarında göstərilən tarixədək bitirəcək namizədlər üçün nəzərdə tutulur. Bəzi proqramlar subbakalavr səviyyəsində təhsil imkanlarını da əhatə edir.
Bakalavr üzrə seçilmiş tələbələr üçün təhsil müddəti ixtisasdan asılı olaraq dəyişir. GKS-in ümumi proqram modelində bakalavr təhsili adətən birillik koreya dili hazırlığı ilə birlikdə təxminən 4–6 il davam edə bilər. Subbakalavr proqramlarının müddəti isə fərqli ola bilər.
Magistratura proqramına müraciət etmək istəyən namizədlər, əsasən, bakalavr təhsilini bitirmiş və ya rəsmi qaydalarda göstərilən tarixədək bitirəcək şəxslər olmalıdırlar.
Magistratura üzrə standart təhsil müddəti adətən iki ildir. Proqramın strukturundan asılı olaraq tələbələr əvvəlcə koreya dili hazırlığı keçə, daha sonra seçdikləri universitetdə ixtisas dərslərinə başlaya bilərlər.
Doktorantura proqramı magistratura təhsilini tamamlamış və elmi tədqiqat aparmaq istəyən namizədlər üçün nəzərdə tutulur. Bu pillədə müraciət zamanı akademik göstəricilər, tədqiqat maraqları, əvvəlki elmi fəaliyyət və seçilmiş proqramın tələbləri xüsusi əhəmiyyət daşıya bilər.
GKS-in standart doktorantura modeli adətən birillik koreya dili hazırlığı və üçillik doktorantura təhsilindən ibarət olur. Bununla belə konkret proqramın tələbləri və dil hazırlığından azadolma şərtləri ayrıca yoxlanılmalıdır.
GKS proqramının əsas üstünlüklərindən biri tələbələrin Koreyada təhsil və yaşayış xərclərinin əhəmiyyətli hissəsinin maliyyələşdirilməsidir. Təqaüdün əhatə dairəsi təhsil pilləsinə və həmin il üçün qüvvədə olan qaydalara uyğun müəyyənləşdirilir.
Proqram çərçivəsində aşağıdakı maliyyə dəstəyi növləri nəzərdə tutula bilər:
Bütün ödənişlərin məbləği və tətbiq şərtləri hər il eyni olmaya bilər. Buna görə internetdə əvvəlki illər üçün göstərilən aylıq təqaüd məbləğlərini cari qəbul ili üçün dəyişməz rəqəm kimi qəbul etmək olmaz.
GKS geniş maliyyə dəstəyi təqdim etsə də, tələbə konkret qəbul ili üzrə təqaüdün hansı xərcləri əhatə etdiyini yoxlamalıdır. Bəzi əlavə şəxsi xərclər, təqaüd qaydalarında nəzərdə tutulmayan ödənişlər və ya proqramla əlaqəsi olmayan məsrəflər tələbənin öz üzərinə düşə bilər.
Təqaüdün məbləğini qiymətləndirərkən yalnız aylıq ödənişə deyil, təhsil haqqının, aviabiletlərin, sığortanın və dil hazırlığının da hansı şərtlərlə qarşılandığına baxmaq lazımdır.
GKS proqramına müraciət etmək üçün namizəd həm ümumi uyğunluq şərtlərinə, həm də seçdiyi təhsil pilləsinin xüsusi tələblərinə cavab verməlidir. Əsas meyarlar vətəndaşlıq, yaş, əvvəlki təhsil səviyyəsi və akademik göstəricilərlə bağlıdır.
Ümumi qaydaya əsasən, müraciət edən namizəd və onun hər iki valideyni Koreya vətəndaşı olmamalıdır. İkili vətəndaşlıq və ailənin hüquqi statusu ilə bağlı xüsusi hallar varsa, müvafiq ilin rəsmi qaydaları əsas götürülməlidir.
Azərbaycan vətəndaşları üçün əsas məsələ müraciət edilən il üzrə Azərbaycan namizədlərinin hansı seçim istiqamətlərində iştirak edə bilməsidir.
Yaş tələbi təhsil pilləsinə görə fərqlənir. Əvvəlki və cari GKS qaydalarında bakalavr proqramı üçün namizədlərin, bir qayda olaraq, 25 yaşdan aşağı olması, magistratura və doktorantura üçün isə 40 yaşdan aşağı olması şərti tətbiq edilib.
Yaş uyğunluğu müraciət edilən proqramın elanında göstərilən konkret tarixə əsasən hesablanır. Buna görə yalnız hazırkı yaşa baxmaq kifayət etmir.
Namizəd əvvəlki təhsil pilləsi üzrə tələb olunan akademik nəticələrə malik olmalıdır. GKS qaydalarında geniş istifadə olunan meyarlardan biri aşağıdakılardır:
əvvəlki təhsil üzrə ümumi nəticənin ən azı 80% olması; yaxud namizədin öz qrupunda və ya sinfində akademik göstəricilərinə görə ilk 20% daxilində yer alması; yaxud rəsmi qaydalarda göstərilən minimum kumulyativ GPA tələbinə cavab verməsi.
Bu meyarların konkret tətbiqi seçilmiş təhsil pilləsindən və həmin ilin elanından asılıdır. Minimum göstəriciyə cavab vermək təqaüdün avtomatik verilməsi demək deyil. Seçim zamanı namizədlər arasında rəqabət və digər qiymətləndirmə meyarları da nəzərə alınır.
Koreya dili biliyi təhsil və gündəlik həyata uyğunlaşmaq üçün faydalıdır. Lakin bütün GKS proqramları üçün müraciət zamanı TOPIK sertifikatının mütləq olması barədə ümumi qayda tətbiq edilmir.
Bəzi proqramlarda ingilis dili biliyini təsdiqləyən IELTS və ya TOEFL nəticələri də təqdim oluna bilər. Dil sertifikatının tələb edilib-edilməməsi, hansı nəticələrin qəbul olunması və minimum bal tələbi seçilmiş universitetin və ixtisasın qaydalarından asılıdır.
TOPIK Koreya dili biliyini qiymətləndirən rəsmi imtahandır. Sertifikat namizədin koreya dili səviyyəsini göstərir və universitetə qəbul, təqaüd müraciəti və bəzi təhsil mərhələlərində əhəmiyyət daşıya bilər.
Koreya dilini bilmək namizədə üstünlük verə bilər, lakin konkret proqramın şərtlərini yoxlamadan TOPIK-in bütün müraciətçilər üçün məcburi olduğunu demək düzgün deyil.
Bir çox GKS proqramında seçilmiş tələbələr ixtisas təhsilinə başlamazdan əvvəl koreya dili hazırlığı keçirlər. Standart modeldə bu mərhələ adətən bir il davam edir.
Dil hazırlığı müddətində tələbələr koreya dilini öyrənir və sonrakı akademik təhsilə hazırlaşırlar. Bəzi proqramlarda tələb olunan dil səviyyəsinə əvvəlcədən malik olan namizədlər üçün fərqli qaydalar tətbiq oluna bilər.
Tələbənin dil hazırlığını uğurla başa vurması və ixtisas təhsilinə keçməsi üçün həmin ilin rəsmi tələblərinə əməl etməsi vacibdir.
GKS üzrə müraciətlər əsasən iki istiqamət üzrə aparılır: Embassy Track və University Track. Bu iki istiqamətin müraciət qaydaları, universitet seçimi və sənədlərin təqdim olunması prosesi fərqlənə bilər.
Embassy Track Koreyanın müvafiq ölkədəki səfirliyi vasitəsilə müraciət edilən seçim istiqamətidir.
Bu istiqamətdə namizəd elan edilmiş qaydalara uyğun olaraq müraciət sənədlərini təqdim edir. İlkin seçimdən keçən namizədlər növbəti mərhələlərdə qiymətləndirilir və sənədləri müvafiq qaydada NIIED-ə yönləndirilə bilər.
Səfirlik istiqamətində universitet və ixtisas seçimi ilə bağlı məhdudiyyətlər ola bilər. Namizəd yalnız həmin ilin universitet siyahısında göstərilən və seçdiyi istiqamət üçün uyğun olan proqramları nəzərdən keçirməlidir.
University Track istiqamətində namizəd GKS proqramında iştirak edən universitetlərdən birinə müraciət edir. Müraciət birbaşa universitetə təqdim olunur və ilkin seçim həmin ali təhsil müəssisəsinin müəyyən etdiyi qaydalar əsasında həyata keçirilir.
Bu istiqamətdə universitet və ixtisas siyahısı, müraciət forması, son tarix və əlavə sənədlər diqqətlə yoxlanılmalıdır.
University Track daxilində müəyyən sahələrə yönəlmiş xüsusi proqramlar da mövcud ola bilər. Məsələn, bakalavr səviyyəsində elm və mühəndislik istiqamətlərini əhatə edən University-Industry Cooperation (UIC) proqramı bunlardan biridir.
Bu, namizədin təhsil pilləsindən, seçdiyi ixtisasdan və həmin il Azərbaycan üçün ayrılmış yerlərdən asılıdır. Bir istiqamətin digərindən mütləq daha asan olduğunu söyləmək düzgün olmaz.
Müraciət etməzdən əvvəl hər iki istiqamətin uyğunluq şərtlərini, iştirakçı universitetləri, seçim mərhələlərini və sənədlərin təqdim olunma qaydasını müqayisə etmək faydalıdır.
Sənədlərin siyahısı bakalavr, magistratura və doktorantura proqramlarına görə dəyişə bilər. Bununla belə müraciət zamanı aşağıdakı sənədlər tələb oluna bilər:
doldurulmuş müraciət forması; şəxsi məlumatlar və təhsil planı haqqında məlumat; motivasiya məktubu və ya şəxsi bəyanat; təhsil planı; tövsiyə məktubu; əvvəlki təhsil pilləsini bitirmə haqqında sənəd və ya gözlənilən məzuniyyət arayışı; akademik transkript; namizədin və valideynlərinin vətəndaşlığını təsdiq edən sənədlər; ailə münasibətlərini təsdiqləyən sənəd; dil sertifikatı, əgər tələb olunursa və ya təqdim edilirsə; tibbi vəziyyətlə bağlı tələb olunan forma; digər əlavə sənədlər.
Sənədlərin təsdiqi, apostil, tərcümə və nüsxələrin sayı ilə bağlı qaydalar ayrıca diqqət tələb edir. Azərbaycan dilində verilmiş sənədlərin ingilis və ya koreya dilinə tərcüməsi və müvafiq qaydada təsdiqlənməsi tələb oluna bilər.
Bütün sənədləri hazırlamazdan əvvəl müraciət edilən ilin rəsmi siyahısını yoxlamaq lazımdır. Çünki bəzi sənədlər bütün namizədlər üçün məcburi olduğu halda, digərləri yalnız konkret vəziyyətlərdə tələb oluna bilər.
Motivasiya məktubu namizədin niyə Koreyada təhsil almaq istədiyini, seçdiyi sahəyə marağını və gələcək məqsədlərini izah edən vacib sənədlərdən biridir.
Məktubda aşağıdakı məqamları əhatə etmək faydalıdır:
əvvəlki təhsil və akademik maraqlar; seçilmiş ixtisasa marağın yaranma səbəbi; Koreyada təhsil almaq qərarının əsasları; seçilən universitet və proqramın məqsədlərə uyğunluğu; akademik və şəxsi nailiyyətlər; gələcək təhsil və karyera planları.
Motivasiya məktubu ümumi ifadələrdən ibarət olmamalıdır. Məsələn, yalnız Koreya mədəniyyətini sevdiyinizi yazmaq əvəzinə seçdiyiniz proqramın konkret xüsusiyyətlərini və onun gələcək planlarınızla əlaqəsini izah etmək daha məqsədəuyğundur.
Məktubda təqdim olunan məlumatlar akademik transkript, CV və digər sənədlərlə uyğun olmalıdır.
Təhsil planı namizədin Koreyada təhsil aldığı müddətdə hansı məqsədlərə çatmaq istədiyini və bu məqsədlərə necə nail olacağını göstərir.
Bakalavr namizədi üçün təhsil planı akademik istiqamətini, öyrənmək istədiyi fənləri və gələcək peşə məqsədlərini əhatə edə bilər. Magistratura və doktorantura namizədləri isə daha konkret akademik maraqlarını, tədqiqat mövzularını və seçilmiş proqramın onlara necə kömək edəcəyini izah edə bilərlər.
Xüsusilə doktorantura müraciətlərində tədqiqat planının aydın və əsaslandırılmış olması vacibdir. Namizəd tədqiqat maraqlarının seçdiyi universitet və elmi istiqamətlə necə uyğunlaşdığını göstərməlidir.
Seçim prosesi müraciət istiqamətindən və təhsil pilləsindən asılı olsa da, adətən bir neçə mərhələdən ibarət olur.
Sənədlərin hazırlanması: Namizəd uyğunluq şərtlərini yoxlayır və tələb olunan sənədləri hazırlayır. İlkin müraciət: Sənədlər Embassy Track üzrə səfirliyə, University Track üzrə isə müvafiq universitetə təqdim edilir. İlkin qiymətləndirmə: Namizədin akademik göstəriciləri, sənədləri və proqramın digər tələblərinə uyğunluğu yoxlanılır. Müsahibə və əlavə qiymətləndirmə: Tələb olunduqda namizədlə müsahibə keçirilə bilər. Növbəti seçim mərhələsi: İlkin mərhələdən keçən namizədlər müvafiq qaydada növbəti qiymətləndirməyə yönləndirilir. Yekun nəticə: Son seçim NIIED-in və proqramın rəsmi qaydalarına əsasən elan olunur.
Mərhələlərin sayı, ardıcıllığı və tarixləri hər il dəyişə bilər. Buna görə əvvəlki ilin seçim cədvəlini cari müraciət üçün əsas götürmək olmaz.
Bəli, Azərbaycan vətəndaşları üçün GKS imkanları mövcud ola bilər. Lakin müraciət hüququ və ayrılan yerlər təhsil pilləsi və konkret qəbul ili üzrə ayrıca yoxlanılmalıdır.
Məsələn, 2026-cı il üzrə bakalavr proqramının Azərbaycan üçün səfirlik istiqamətində elanında bir yer nəzərdə tutulmuşdu. Həmin qəbul üçün Koreyanın Azərbaycandakı səfirliyi sənədlərin təqdim olunma qaydasına dair ayrıca elan da yayımlamışdı.
Bu nümunə göstərir ki, hər il Azərbaycan üçün ayrılan yer sayı və müraciət qaydaları dəyişə bilər. Magistratura və doktorantura üzrə yerlərin sayını da bakalavr proqramının elanından çıxış edərək müəyyənləşdirmək olmaz.
Azərbaycanlı namizədlər həm Koreyanın Azərbaycandakı səfirliyinin elanlarını, həm də Study in Korea platformasında yayımlanan GKS məlumatlarını izləməlidirlər.
GKS proqramında müraciət tarixləri təhsil pilləsinə görə fərqlənir. Bakalavr proqramı üçün elanlar adətən əvvəlki ilin payız aylarında, magistratura və doktorantura proqramları üçün isə növbəti ilin əvvəlində yayımlana bilər. Bununla belə hər ilin rəsmi təqvimi əsas götürülməlidir.
2026-cı il üzrə bakalavr proqramının elanı 2025-ci ilin sentyabrında yayımlanmışdı. Magistratura və doktorantura proqramları üçün 2026-cı il müraciət qaydaları isə fevral ayında elan edilmişdi.
2026-cı ilin oktyabr ayına olan vəziyyətə görə həmin qəbul dövrlərinin elanlarını növbəti qəbul ili üçün avtomatik tətbiq etmək olmaz. 2027-ci il üçün müraciət etməyi planlaşdıran namizədlər yeni elanın dərc olunmasını gözləməli və tarixləri yalnız rəsmi mənbədən təsdiqləməlidirlər.
Yüksək akademik nəticə vacib olsa da, təqaüdün alınmasına zəmanət vermir. Namizəd digər sənədləri də diqqətlə hazırlamalı və müraciət etdiyi proqramın tələblərinə uyğunluğunu əsaslandırmalıdır.
Bütün Koreya universitetləri və ixtisasları hər GKS qəbulunda iştirak etmir. Buna görə universitet seçimini yalnız ümumi reytinqə və ya internetdə rast gəlinən köhnə siyahılara əsasən etmək düzgün deyil.
Akademik transkript, diplom, tövsiyə məktubu, apostil və tərcümə müəyyən vaxt tələb edə bilər. Sənədlərin hazırlanmasına son müraciət gününə yaxın başlamaq risklidir.
Təqaüdün məbləği, yaş tələbi, universitet siyahısı və müraciət tarixləri dəyişə bilər. Buna görə əvvəlki illərə aid bloq yazıları yalnız ilkin məlumat üçün istifadə olunmalı, yekun qərar rəsmi elana əsaslanmalıdır.
Global Korea Scholarship xüsusilə Koreyada bakalavr, magistratura və ya doktorantura təhsili almaq istəyən, akademik göstəriciləri güclü olan və təhsil planını aydın şəkildə əsaslandıra bilən namizədlər üçün nəzərdən keçirilməyə dəyər.
Bununla yanaşı proqram rəqabətlidir və minimum tələblərə cavab vermək təqaüd qazanılacağına zəmanət vermir. Namizəd universitet və ixtisas seçimini diqqətlə etməli, sənədlərini vaxtında hazırlamalı və müraciət istiqamətinin qaydalarını əvvəlcədən öyrənməlidir.
Global Korea Scholarship Koreya hökumətinin beynəlxalq tələbələr üçün təqdim etdiyi mühüm təqaüd proqramıdır. Proqram uyğun namizədlərə Koreyada bakalavr, magistratura və doktorantura təhsili almaq, həmçinin təhsil və yaşayış xərcləri üçün maliyyə dəstəyi əldə etmək imkanı yaradır.
GKS-ə müraciət etmək istəyən Azərbaycanlı tələbələr üçün ən vacib addım seçdikləri təhsil pilləsi üzrə cari qəbul elanını, universitet siyahısını, akademik tələbləri və sənədlərin təqdim olunma qaydasını diqqətlə yoxlamaqdır. Düzgün planlaşdırma və əsaslandırılmış müraciət təqaüd uğrunda rəqabətdə namizədin hazırlığını gücləndirə bilər.
