Hər il minlərlə abituriyent hansı universiteti seçəcəyi barədə düşünür. Bu sual çox vaxt sadə görünsə də, əslində gələcəyin əsasını qoyur. Əgər siz mühəndislik, texnologiya, innovasiya və ya rəqəmsal çevrilmə ilə bağlı karyera qurmaq istəyirsinizsə, Bakı Mühəndislik Universiteti (Baku Engineering University - BEU) mütləq diqqət etməli olduğunuz seçimdir.
Bu yazıda BEU-nun tarixindən başlayaraq tədris proqramlarına, beynəlxalq əlaqələrinə, tələbə həyatına və karyera imkanlarına qədər hər şeyi ətraflı şəkildə nəzərdən keçirəcəyik. Məqsədimiz sizə bu universitetin nə olduğunu, niyə seçilməli olduğunu və burada oxumaqla nə qazanacağınızı aydın şəkildə çatdırmaqdır.
Bakı Mühəndislik Universiteti Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən 2014-cü ildə Sumqayıt Dövlət Universiteti bazasında yaradılmışdır. Bu addım Azərbaycanın iqtisadi diversifikasiya strategiyasının bir hissəsi idi, neft iqtisadiyyatından texnologiya və mühəndislik iqtisadiyyatına keçidin ilk böyük addımlarından biri.
Universitetinseçilmiş yer - Sumqayıt şəhəri heç də təsadüfi deyil. Sumqayıt Azərbaycanın sənaye mərkəzidir. Burada ölkənin ən böyük sənaye müəssisələri, kimya zavodları, metallurgiya kompleksləri və texnologiya parkları yerləşir.
Qısa bir müddət ərzində BEU Azərbaycanın ən dinamik universitetlərindən birinə çevrilmiş, beynəlxalq reytinqlərə daxil olmuş, dünya şöhrətli universitetlərlə tərəfdaşlıq müqavilələri imzalamış və yüzlərlə yüksəkixtisaslı məzun buraxmışdır.
Bir çox universitetin web saytında oxşar sözlər yazan kimi görürsünüz: "keyfiyyətli təhsil", "yüksəkixtisaslı kadrlar", "beynəlxalq standartlar". Amma BEU bu sözləri reallığa çevirmək üçün nə edir?
BEU-nun missiyası müasir sənayenin tələblərinə uyğun, problemləri həll edə bilən, kritik düşünən və innovasiyaya hazır mühəndislər yetişdirməkdir. Bu missiya üç əsas sütun üzərində qurulub:
Tətbiqi bilik: Yalnız nəzəriyyə deyil, praktik bacarıqlar
Beynəlxalq baxış: Qlobal mühəndislik standartlarına uyğun tədris
Sənaye inteqrasiyası: Şirkətlərlə birgə layihələr, stajlar və praktikalar
Bu yanaşma BEU məzunlarını əmək bazarında fərqləndirən əsas amildir. Işəgötürənlər BEU diplomunu artıq keyfiyyət nişanı kimi qəbul edir.
BEU geniş ixtisasları ilə fərqli maraq və hədəflərə sahib tələbələrə yer açır. Aşağıda əsas fakültə və proqramları incələyəcəyik:
Bu fakültə BEU-nun ürəyidir. Mexanika mühəndisliyi, elektrik-elektronika mühəndisliyi, kompüter mühəndisliyi, kimya texnologiyası kimi ixtisaslar burada tədris edilir. Laboratoriya bazası güclü olduğu üçün tələbələr praktiki işləri real avadanlıqlarla yerinə yetirirlər.
Mexanika Mühəndisliyi — CAD/CAM sistemləri, enerji texnologiyaları, materialşünaslıq
Elektrik-Elektronika Mühəndisliyi — güc sistemləri, mikrokontrollerlər, yenilenən enerji
Kompüter Mühəndisliyi — proqram mühəndisliyi, süni intellekt, kibertəhlükəsizlik
Kimya-Texnologiya Mühəndisliyi — proses mühəndisliyi, polimer texnologiyaları
Rəqəmsal iqtisadiyyatın sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə IT ixtisasları ən çox tələbat olan sahələrə çevrilmişdir. BEU-nun İT fakültəsi bu tələbata cavab vermək üçün müasir kurikulumla işləyir:
Proqram mühəndisliyi — backend, frontend, mobile development
Məlumat elmi və analitika — big data, machine learning, data engineering
Kibertəhlükəsizlik — şəbəkə müdafiəsi, kriptoqrafiya, etik hacking
İntelektual sistemlər — robototexnika, avtomatlaşdırma, süni intellekt
Texniki bilikləri biznes düşüncəsiylə birləşdirmək istəyənlər üçün bu fakültə əla seçimdir. İşletme mühəndisliyi, logistika, maliyyə texnologiyaları (FinTech) kimi proqramlar həm texnoloji, həm də iqtisadi kompetensiyalar formalaşdırır.
Azərbaycanın sürətli şəhərləşmə prosesi ilə yanaşı, tikinti mühəndisliyinə tələbat da artmaqdadır. BEU bu sahədə struktural mühəndislik, ağıllı binalar, BIM texnologiyaları üzrə müasir tədris proqramları təklif edir.
Bütün proqramlar beynəlxalq CDIO (Conceive – Design – Implement – Operate) metodologiyasına əsaslanır. Bu yanaşma tələbəni gündən-günə real mühəndislik problemlərini həll etməyə hazırlayır.
Bugünkü dünyada yalnız yerli standartlarla iş görmək kifayət deyil. BEU bunu başa düşür və aktiv şəkildə beynəlxalq akademik mühitə inteqrasiya olur. Universitetin bu sahədəki addımları həqiqətən diqqəti çəkir.
BEU Avropa, Asiya və Orta Şərqdən onlarca aparıcı universitetlə əməkdaşlıq müqavilələri imzalayıb. Bu tərəfdaşlıqlar yalnız kağız üzərindəki anlaşmalar deyil — mübadilə proqramları, birgə tədqiqat layihələri, qonaq mühazirəçilər və diplom proqramları şəklində həyata keçirilir.
Almaniyanın texniki universitetləri, Türkiyənin ODTÜ, Boğaziçi kimi prestijli ali məktəbləri, Çinin Zhejiang Universiteti BEU-nun tərəfdaşları arasındadır. Bu əlaqələr sayəsində BEU tələbələri beynəlxalq sertifikatlar əldə edə, xaricdə staj keçə, ikili diplom proqramlarına qatıla bilərlər.
BEU son illərdə bir sıra nüfuzlu beynəlxalq universitetlər reytinqinə daxil olmuşdur. Bu uğur universitetin akademik keyfiyyəti, tədqiqat fəaliyyəti və beynəlxalq inteqrasiya səviyyəsinin qlobal miqyasda tanındığının göstəricisidir. Reytinqdə yer almaq həm BEU diplomuna olan etimadı artırır, həm də xarici tərəfdaşlarla əlaqə qurmağı asanlaşdırır.
Universitetin əsl dəyərini yalnız tədris proqramıyla ölçmək olmaz. Tələbə həyatının keyfiyyəti - kampus mühiti, klub fəaliyyətləri, idman imkanları, sosial atmosfer - bunların hamısı sizin bu illəri necə xatırlayacağınızı müəyyənləşdirir.
BEU kampusu Sumqayıt şəhərinin sənaye zonasına yaxın, lakin sakit bir ərazidə yerləşir. Müasir tədris binaları, tam avadanlıqlı laboratoriyalar, rəqəmsal kitabxana, idman kompleksi, yataqxanalar - bunların hamısı tələbənin həm öyrənmə, həm də yaşam ehtiyaclarını qarşılayır.
Xüsusilə nəzər çəkən məqam - BEU-nun FABLAB (Fabrication Laboratory) istehsal laboratoriyasıdır. Burada 3D printerlər, lazer kəsim maşınları, CNC dəzgahları, elektron prototipləşmə avadanlıqları mövcuddur. Tələbələr öz ideyalarını burada prototipə çevirə bilir
BEU-da aktiv şəkildə fəaliyyət göstərən onlarca tələbə klubu vardır. Robotexnika klubu, hackathon komandaları, biznes inkubasiya qrupu, dilçilik cəmiyyəti, musiqi və incəsənət icmaları - bu müxtəliflik tələbəyə peşəkar bacarıqlarla yanaşı, sosial bacarıqlar da qazanmağa kömək edir.
IEEE Tələbə Bölməsi - texniki layihələr, konfranslar, networking
Entrepreneurship Club - startup ideyaları, biznes planlar, mentorlar
BEU Robotics Team - robot yarışmaları, mühəndislik problemlər
Debat Klubu - kritik düşüncə, kommunikasiya bacarıqları
Musiqi və İncəsənət Icması - yaradıcı ifadə, mədəni tədbirlər
BEU hər il bir sıra böyük tədbirlərə ev sahibliyi edir. Mühəndislik festivalı, beynəlxalq tələbə konfransları, sənaye görüşləri, startup yarışmaları - bu tədbirlər tələbəni akademik mühitin hüdudlarından çıxarır və real dünyayla üz-üzə gətirir.
Xüsusilə hər yaz keçirilən Mühəndislik Festivalı BEU-nun ən gözlənilən tədbirlərdən biridir. Burada tələbələr illər boyu hazırladıqları layihələri ictimaiyyətə, işə götürənlərə və media nümayəndələrinə təqdim edir.
BEU-nun ən güclü cəhətlərindən biri - tələbəni həm sinifdə, həm də sinifdən kənarda böyütmək istəyidir. Klub, layihə, yarışma, staj - bunların hamısı diplom proqramının görünməz, amma çox vacib hissəsidir.
Ən çox soruşulan sual budur: "BEU-nu bitirdikdən sonra nə olur?" Qısa cavab: çox şey. Uzun cavab isə bundan ibarətdir:
Azərbaycanda mühəndislik kadrlarına tələbat sürətlə artır. Dövlət proqramları - SOCAR, AZƏRENERJI, Azərsu, Azərişıq texniki kadrları aktiv şəkildə işə alır. Özəl sektorda isə xüsusilə tikinti, IT, enerji, logistika sahələrində - BEU məzunlarına olan maraq yüksəkdir.
BEU-nun şirkətlərlə qurduğu güclü sənaye tərəfdaşlığı məzunların iş tapmaqda üstünlük qazanmasına ciddi töhfə verir. Bir çox şirkət BEU ilə rəsmi tərəfdaşlıq müqaviləsi çərçivəsində birbaşa stajçı və məzun işə alır.
BEU beynəlxalq standartlara uyğun tədris proqramı sayəsində məzunlar xaricdə de tanınmış şirkətlər tərəfindən işə alınır. Almaniya, Türkiyə, Çexiya, Niderland kimi ölkələrdə BEU məzunlarının mühəndislik vakansiyaları üzrə işə götürüldüyünə dair nümunələr mövcuddur.
Bundan əlavə, BEU-nun tərəfdaş universitetlərindəki magistratura proqramlarına qəbul imkanları da yüksəkdir. Avropa universitetlərinin bir çoxu BEU bakalavrlarını akademik hazırlıq baxımından yüksək qiymətləndirir.
Son illərdə BEU məzunları arasında startup qurmaq meyli artmaqdadır. BEU-nun inkubasiya mərkəzi, mentor şəbəkəsi və əlaqədar fondlar tərəfindən dəstəklənən startup ekosistemi tələbəyə biznes ideya mərhələsindən kommersiyalaşmaya qədər yol keçməyə yardım edir.
SABAH.hub, Azərbaycanda Innovasiya Agentliyi, Gənc Mühəndislər Proqramı - bunların hamısı BEU tələbə və məzunlarına açıq olan imkanlardır.
Hər il həzarlarla abituriyent BEU-ya müraciət edir. Rəqabətin yüksək olduğu bu ali məktəbə qəbul olunmaq üçün nələrə diqqət etmək lazımdır?
BEU-ya qəbul Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) vasitəsilə həyata keçirilir. Abituriyentlər müvafiq ixtisas qrupu üzrə yüksək bal toplamaqla universitetə qəbul ola bilərlər.
I qrup - texniki ixtisaslar (riyaziyyat, fizika, kimya)
II qrup - humanitar-iqtisadi ixtisaslar (riyaziyyat, coğrafiya, tarix)
Keçid balı - ixtisasdan asılı olaraq dəyişir, hər il DİM tərəfindən elan olunur
Bakalavriatı bitirən tələbələr BEU-nun magistratura proqramlarına müraciət edə bilər. Xüsusilə texniki ixtisaslar üzrə magistratura proqramları güclü tədqiqat komponenti ilə seçilir. Magistr məzunları müdafiə etdikləri dissertasiya ilə özlərini akademik dünyaya da təqdim etmək imkanı əldə edirlər.
BEU beynəlxalq tələbələri də qəbul edir. İngilis dilində tədris olunan proqramlar mövcuddur. Xarici tələbələr üçün ayrıca qəbul proseduru, sənəd tələbləri və tələbə vizası üzrə məlumatları universitetin beynəlxalq əlaqələr departamentindən əldə etmək mümkündür.
Bir universitetin güclü olması üçün yalnız tədris deyil, tədqiqat da vacibdir. BEU bu sahədə ciddi addımlar atır.
Universitetin müxtəlif elmi-tədqiqat mərkəzləri var: Enerji Texnologiyaları Mərkəzi, Rəqəmsal Transformasiya Laboratoriyası, Materialşünaslıq Tədqiqat Qrupu - bu qurumlar həm tələbə, həm də müəllim heyəti üçün tədqiqat platforma rolunu oynayır.
BEU müəllimləri beynəlxalq elmi jurnallarda məqalələr nəşr etdirir, beynəlxalq konfranslarda iştirak edir, Avropa Tədqiqat Şurası (ERC) kimi fondlardan maliyyə cəlb edir. Bu fəaliyyət tədris mühitinə bilavasitə müsbət təsir göstərir — çünki aktiv tədqiqatçılar ən müasir biliyi tələbəyə ötürür.
Tədqiqat mühiti tələbəni «cavab tapan» yox, «soru soran» biri halına gətirir. BEU-da tədqiqat mühəndislik təhsilinin ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir.
Bakı Mühəndislik Universiteti qısa tarixinə baxmayaraq, Azərbaycan təhsil sisteminin ən parlaq nöqtələrindən birinə çevrilmişdir. Güclü tədris proqramları, beynəlxalq tərəfdaşlıqlar, müasir kampus infrastrukturu, aktiv tələbə həyatı və sənaye inteqrasiyası ilə BEU sadəcə bir universitetdən çox, gələcəyə gedən bir körpüyə çevirir.
Əgər mühəndislik, texnologiya və innovasiya sizin həvəsinizdirsə, əgər beynəlxalq mühitdə çalışmaq, dünyanı daha yaxşı etmək istəyirsinizsə, BEU-nun qapılarını döyməkdən çəkinməyin.
