İdman dedikdə insanların ağlına ilk olaraq futbolçular, basketbolçular, məşqçilər və ya yarışlar gəlir. Amma peşəkar idman dünyasının arxasında görünməyən böyük bir idarəetmə sistemi fəaliyyət göstərir. Bir futbol klubunun fəaliyyəti, beynəlxalq turnirlərin təşkili, sponsorluq müqavilələri, marketinq kampaniyaları və azarkeşlərlə əlaqələrin qurulması təsadüfi şəkildə baş vermir. Bütün bu prosesləri idarə edən mütəxəssislər isə idman menecerləridir.
Son illərdə idman sənayesi dünyanın ən sürətlə inkişaf edən sektorlarından birinə çevrilib. Futbol, basketbol, Formula 1, Olimpiya Oyunları və digər beynəlxalq yarışlar milyardlarla dollarlıq bazar formalaşdırır. Bu səbəbdən də idman menecmenti yalnız idman sahəsi deyil, həm də biznes, marketinq və idarəetmə sahəsinin bir hissəsi hesab olunur.
Əgər sən idmanı sevirsənsə, amma özünü meydanda deyil, idarəetmə və təşkilatçılıq sahəsində görürsənsə, idman menecmenti maraqlı seçim ola bilər.
İdman menecmenti idman təşkilatlarının, klubların, federasiyaların, tədbirlərin və digər idman layihələrinin idarə olunmasını öyrədən ixtisasdır.
Bu sahədə təhsil alan tələbələr:
idman təşkilatlarının idarə olunmasını marketinq və reklam fəaliyyətlərini sponsorluq əlaqələrini tədbirlərin təşkilini maliyyə idarəçiliyini insan resurslarının idarə olunmasını
öyrənirlər.
Başqa sözlə desək, idman meneceri idmançı olmadan da idman sektorunda uğurlu karyera qura bilən şəxsdir.
İdman menecmenti Azərbaycanda digər ixtisaslarla müqayisədə daha yeni istiqamətlərdən biridir.
Bu sahə əsasən aşağıdakı ali təhsil müəssisələrində tədris olunur:
Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası Azərbaycan İdman Akademiyasının müxtəlif proqramları Bəzi özəl universitetlərin biznes və idarəetmə proqramları Xarici universitetlərin Azərbaycanda fəaliyyət göstərən proqramları
Ən tanınmış seçim isə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası hesab olunur.
Bir çox insan düşünür ki, bu sahədə yalnız idmanla bağlı dərslər tədris olunur. Əslində proqramın böyük hissəsi biznes və idarəetmə üzərində qurulub.
Tələbələr idman təşkilatlarının necə fəaliyyət göstərdiyini öyrənirlər.
İdman sektorunda marketinq xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Burada:
brendinq reklam azarkeş idarəçiliyi sponsorluq
kimi mövzular tədris olunur.
Klubların və federasiyaların maliyyə fəaliyyətləri öyrədilir.
İdman tədbirlərinin planlaşdırılması və idarə olunması tədris edilir.
Müqavilələr, transferlər və beynəlxalq qaydalar haqqında biliklər verilir.
İdman təşkilatlarında komanda idarəçiliyi və liderlik bacarıqları öyrədilir.
Beynəlxalq yarışların və turnirlərin planlaşdırılması ilə bağlı biliklər verilir.
Bəli.
Dünyada idman sənayesinin dəyəri hər il artır. Futbol klubları, beynəlxalq yarışlar, e-idman turnirləri və idman marketinqi sahəsində minlərlə yeni iş yeri yaranır.
Azərbaycanda da:
Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi beynəlxalq futbol yarışları Avropa və dünya çempionatları müxtəlif idman tədbirləri
bu sahəyə marağı artırıb.
İdman sektoru böyüdükcə peşəkar idarəçilərə ehtiyac da artır.
Məzunlar müxtəlif istiqamətlərdə fəaliyyət göstərə bilirlər:
Futbol klublarında Basketbol və voleybol klublarında İdman federasiyalarında Olimpiya komitələrində İdman marketinq agentliklərində Tədbir təşkilatçılığı şirkətlərində Fitness və sağlamlıq mərkəzlərində Beynəlxalq idman təşkilatlarında
Son illərdə e-idman sektoru da yeni karyera imkanları yaratmağa başlayıb.
Bu sahədə maaşlar vəzifə və təcrübədən asılı olaraq dəyişir.
Başlanğıc səviyyədə:
700 – 1200 AZN
Orta səviyyəli mütəxəssislər:
1500 – 3000 AZN
İdman marketinqi, sponsorluq və rəhbər vəzifələrdə çalışan şəxslər daha yüksək gəlir əldə edə bilirlər.
Böyük beynəlxalq layihələrdə çalışan mütəxəssislərin qazancı isə daha yüksək ola bilər.
İdman sənayesinin inkişaf etdiyi ölkələrdə maaşlar kifayət qədər yüksəkdir.
Orta illik gəlirlər:
ABŞ: 60.000 - 120.000 dollar Böyük Britaniya: 35.000 - 80.000 funt sterlinq Almaniya: 45.000 - 90.000 avro Kanada: 55.000 - 100.000 Kanada dolları Avstraliya: 60.000 - 110.000 Avstraliya dolları
Tanınmış klublarda və beynəlxalq təşkilatlarda çalışan menecerlərin gəlirləri bundan qat-qat yüksək ola bilər.
İdman menecmentində uğur qazanmaq üçün aşağıdakı keyfiyyətlər vacibdir:
Liderlik bacarığı Ünsiyyət qurmaq qabiliyyəti Təşkilatçılıq bacarığı Analitik düşüncə Komanda ilə işləmək bacarığı Problem həll etmə qabiliyyəti İdmana maraq
Burada insanlarla işləmək texniki biliklər qədər vacibdir.
Bu sahədə ən vacib xarici dildir.
Minimum:
B2 səviyyəsi
tövsiyə olunur.
Beynəlxalq yarışlar, sponsorluq müqavilələri və xarici təşkilatlarla əməkdaşlıq üçün ingilis dili vacibdir.
Region ölkələri ilə əməkdaşlıq zamanı üstünlük yarada bilər.
Futbol sənayesində işləmək istəyənlər üçün əlavə üstünlük hesab olunur.
Bu iki sahə bir-birinə yaxın görünür.
Biznesin idarə olunması:
ümumi biznes bilikləri verir.
İdman menecmenti isə:
həmin bilikləri idman sektoruna tətbiq etməyi öyrədir.
Yəni proqram daha spesifik istiqamətə yönəlir.
Bu sahə xaricdə xüsusilə güclü inkişaf edib.
Ən məşhur ölkələr:
Böyük Britaniya ABŞ İspaniya Almaniya Niderland Avstraliya
Bu ölkələrdə tələbələr:
peşəkar klublarla əməkdaşlıq edir beynəlxalq tədbirlərdə iştirak edir real layihələr üzərində çalışırlar
Bu da məzun olduqdan sonra iş tapma imkanlarını artırır.
İdman menecmenti idmana olan sevgini biznes və idarəetmə bilikləri ilə birləşdirən müasir ixtisaslardan biridir. Bu sahə yalnız stadion və yarışlardan ibarət deyil. Burada marketinq, maliyyə, sponsorluq, tədbir idarəçiliyi və liderlik bacarıqları da böyük rol oynayır.
Əgər sən idman dünyasının bir hissəsi olmaq istəyirsənsə, amma özünü idmançı kimi deyil, idarəçi və təşkilatçı kimi görürsənsə, idman menecmenti gələcək üçün maraqlı və perspektivli seçim ola bilər.
Xüsusilə xaricdə təhsil ilə birləşdirildikdə bu ixtisas beynəlxalq idman təşkilatlarında və böyük klublarda karyera qurmaq üçün geniş imkanlar yaradır.
